Jim Jarmusch Sineması

Jim Jarmusch

Jim Jarmusch’un son filmi “Paterson”, 24 Şubat tarihinde Başka Sinema kapsamında gösterime giriyor. Bir önceki filmi “Only Lovers Left Alive”da vampir çiftine odaklanan Jarmusch bu kez fantastik sinema türünü bırakıp sıradan bir insanın rutin günlerine kamerasını çeviriyor. Konuşmayı pek sevmeyen, içe kapanık, gizlice şiirler yazan bir otobüs şoförünün hayatına odaklanan film yalın bir dille, sanata ve insanlığa dair naif bir hikaye anlatıyor. Paterson’u görmeden önce yönetmenin sinemaya bakışını bilmekte yarar var diye düşündük. Jarmusch’un röportajlarından alıntıladığımız sinemaya dair sözlerini sizin için derledik.

Only Lovers Left Alive

Only Lovers Left Alive

“Benim filmlerimi eleştiren bir sürü insan var; bunun bir sanat filmi olduğunu, suya sabuna dokunmadığını ve açık bir tavır sergilemediğini söylüyorlar. Fakat ben ne zaman bir film izlesem -siyasal amaçları konusunda aynı düşünceleri paylaşsam bile- sonuçların açıkça görüldüğünü fark eder etmez ilgimi kaybediyorum; çünkü geriye keşfedilecek bir şey kalmıyor.”

Down by Law

Down by Law

“Bakın, ideolojik niteliği taşıdığı çok açık olan bir şeyin, Amerika’da bir şeyleri ortadan kaldırma amacına hizmet edeceğine inanmıyorum; çünkü çok doğrudan bir siyasal ifadeyle ortaya çıkarsanız, sizinle anlaşabilme ihtimali olan insanların düşüncelerini pekiştirirsiniz ve anlaşamayacak insanlar da sizinle anlaşmamaya devam ederler; hiç kimsenin düşünce tarzını değiştiremezsiniz. Dolayısıyla, ben asla doğrudan siyasal ya da ideolojik bir film çekmeyeceğim, şeklinde bir duyguya sahibim.”

Mystery Train

Mystery Train

“Hikâye bir bakıma ikincil konumdadır benim gözümde. Ama karakterler çok önemlidir. Tabii ki atmosfer de. Hikâye kendiliğinden ortaya çıkar, seçerek bir araya getirdiğim ayrıntılardan. Oturup hikâye anlatmak yerine, detaylar arasındaki boşlukları doldurup bunun sonucunda ortaya çıkan hikâyeyi anlatıyorum ben.”

Dead Man

Dead Man

“Benim açımdan önemli olan tek şey, gemi kaptanı olma yeteneğimi korumaktır. Filmin nasıl kurgulanacağına, uzunluğunun ne kadar olacağına, ne tür müzik kullanılacağına ve filmde kimlerin oynayacağına kendim karar veriyorum. Filmlerimi kendi elimle yapıyorum.”

Permanent Vacation

Permanent Vacation

“Ben gerçekten inatçı biriyim ve bir tavırla yola çıktım: Benimle iş birliği yapmaları için seçtiğim insanlarla birlikte belli bir tarzda film yapacak ve bu tarza sıkı sıkıya bağlı kalacaktım. Paranın ya da Hollywood’un teklif edeceği şeylerin ayartabileceği karakterde biri değilim; öteki türlü, bazı iş adamlarının size anlatacağı tarzda film yapmak zorunda kalırsınız. Ben bunu yapamam.”

Coffe and Cigarettes

Coffe and Cigarettes

“İşte, Jarmusch’un bir film yaparken uyulması ve uyulmaması gereken ilkeleri:

  1. Filmin her çekimini önceden tasarlayıp çizmeyin. “Eğer bir harita üzerinde yürürsem, kesinlikle keşif yapamam.”
  2. Sahneleri geleneksel ana çekimlerle, orta mesafeli çekimlerle ve yakın çekimlerle kaplamayın. “Ben kameranın karakterlerden belli bir uzaklıkta durmasını istiyorum. Bu izleyicilerin gözlemlemek istedikleri ayrıntıları seçmelerine imkân tanıyan belli bir ritm verir.”
  3. Kurallar kitabındaki öteki bilgileri unutun gitsin. Eğer bir karakter çerçeveden çıkıp sol tarafa doğru gidiyorsa, onun bir sonraki çekimde sağ taraftan tekrar içeri gireceğini kim söyleyebilir?”

 

*Alıntılar: Jim Jarmusch, Derleyen: Ludving Hertzberg, Agora Kitaplığı, Mart 2007

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir